(Azizler) - Sardili Meliton

SARDİLİ MELİTON

(+ 190)

Meliton, hiç kuşku yok ki, 2. yüzyılın ikinci yarısında (150-200) Küçük Asya (Türkiye) Hıristiyanlığının dikkate değer kimselerinden biri olmuştur. Meliton’ un Sardi episkoposu olduğu sanılmaktadır. Efes episkoposu Policrates, Papa Victor’a yazdığı bir mektupta (190’a doğru) şöyle söylemektedir: "Tamamen Kutsal Ruh’la yaşamış olan, nefsine egemen, Meliton Sardi’ de yatmaktadır..." Meliton’ nun yazılı eserleri hemen hemen tamamıyla kayıptır. Fakat bunun hacimli olmuş olduğu bilinmektedir.

 

+

 

(Meliton [Sardili], Paskalya Vaazından, 2-7)

Paskalya Devresi, 1. Pazartesi

Ben sizi diriltip, göklerde olan Baba’yı gösterece­ğim. Sağ elimle sizi yükselteceğim.

Sevgili kardeşlerim, iyice dikkat edin: Paskalya’nın gizi yeni ve eskidir, ebedi ve zamansaldır, bozulabilen ve bozulmayan, ölümlü ve ölümsüzdür. Yasa’ya göre eskidir; Söz’e göre yenidir; şeklinde zamansal, lütfun da ebedidir; kuzunun kurbanı ile bozulabilen, Rabbin yaşamı ile bozulmayandır; toprağa gömülmesi ile ölümlü, ölülerin arasından dirilişi ile ölümsüzdür.

Yasa eskidir, fakat söz yenidir; şekil zamansaldır, lütuf ebedidir; kuzu bozulabilendir, fakat bir kuzu gibi kurban edilip, Tanrı olarak dirilen Rab bozulmazdır.

"Boğazlanmaya götürülen Kuzu gibi ve kırpıcılar önünde dilsiz duran koyun gibi, ağzını açmadı" (İşaya 53,7).

Simge geçti ve ifade edilen gerçek sonucuna vardı: bir kuzu yerine, her şeyi özetleyen Tanrı-insan Mesih.

Bunun içindir ki, kuzunun kurban edilmesi, Paskalya’nın kutlan­ması ve yasanın yazılışının sonucu İsa Mesih’tir. Eski yasada her şey Mesih için oluyordu. Yeni düzende oldukça üstün bir biçimle, her şey Mesih’e yöneliyor.

Yasa Söz oldu ve eski iken yenilendi, oysa ikisi de Siyon’ dan ve Kudüs’ten çıktılar. Öğreti lütfe dönüştü, şekil gerçeğe, kuzu Oğul’a, koyun insana ve insan Tanrı’ya dönüştüler.

Tanrı olmasına karşın Rab insan oldu ve acı çeken için acı çekti, tutuklu için tutuklu oldu, suçlu olan için yargılandı ve gömülen için gömülü iken, ölülerin arasından dirildi ve bu yüce sözü haykırdı: "Kimdir beni yargılayacak olan? Bana yaklaşsın" (İşaya 50, 8). "Ben", diyor, "ölümü yok eden, düşmanı yenen, cehennemi ayaklarımın altına alan, güçlüyü dizginleyen ve insanı göklerin yüceliğine yükselten Mesih’im; ben", diyor,"Mesih’im."

"Ey günahların baskısı altında ezilenler, tümünüz gelin ve affolun. Affınız benim, çünkü kurtuluşun Paskalyası benim, sizler için kur­ban edilen Kuzu’yum, ben vaftiziniz, ben yaşamınız, ben diri­lişiniz, ben ışığınız, ben kurtuluşunuz, ben kralınızım. Ben sizi göklerin yüksekliklerine götürüyorum. Ben sizi dirilteceğim ve göklerde olan Peder’i göstereceğim. Sağ elimle sizi yücelteceğim."

 

+

 

(Meliton [Sardili], Paskalya Vaazından, 65-67)

Kutsal Hafta, Perşembe

O ölülerin arasından dirildi ve insanlığı mezarın derinliklerinden diriltti.

Peygamber tarafından, Mesih’ten başka şey olmayan, Paskalya’nın gizi hakkında çok şeyler öngörülmüştür. "Tanrı’ya sonsuzlara dek yücelik olsun. Amin" (Gal. 1, 5). Acı çeken insanlık için göklerden dünyaya indi; Bakire’nin bağrında insanlığımıza büründü ve insan olarak doğdu. Acılara katlanan bedenin aracılığı ile, acı çeken insanın acılarını kendi üstüne aldı ve bedenin tutkularını yok etti. Ölümsüz Ruh ile katil ölümü ortadan kaldırdı.

Gerçekten o bir kuzu gibi cellatları tarafından götürülüp öldürüldü. Mısır’dan kurtarırcasına bizi dünyanın yaşam şekillerinden kurtardı ve Firavun’un elinden kurtarır gibi şeytanın köleliğinden de azat etti. Kendi Ruh’u ile ruhlarımızı, kendi kanı ile bedenimizin uzuvlarını işaretledi.

Musa’nın firavunla yaptığı gibi O, ölümü şaşırtan ve şeytanı gözyaşlarına boğdurtandır. Musa’nın Mısır’ı kısırlığa mahkum ettiği gibi O haksızlığı ve adaletsizliği cezalandırdı.

O, bizi kölelikten özgürlüğe, karanlıklardan ışığa, ölümden ya­şama, baskıdan sonsuz saltanata götürendir. Sizlerden yeni bir ka­binlik ve daima seçilmiş olan bir halk yarattı. 0, kurtuluşumuzun Paskalya’sıdır.

Herkesin acılarını üstlenen O’dur. Habil’ de ölen ve İzak’ ta ayakları bağlanandır O. Yakup’ta gezginci oldu ve Yusuf’ta satıldı. Musa’da sulara terk edildi ve kuzuda boğazlandı.

Davut’ta baskıya uğradı ve Peygamberlerde onurundan oldu.

Bakire’nin bağrında cisimlenen, çarmıha çakılan, yere gömülen ve ölülerin arasından dirilip, göklerin yükseldiklerine çıkandır O. Ağzını açmayan kuzudur, öldürülen kuzudur, lekesiz bir kuzu olan Meryem’den doğandır O. O, sürüden alındı, ölüme götürüldü, akşama doğru kurban edildi, gece vakti gömüldü. Çarmıhta hiçbir kemiği kırılmadı ve toprağın altında çürümedi.

O ölülerin arasından dirildi ve insanlığı mezarın derinliklerinden diriltti.